Theo quan niệm truyền thống của người Việt, phong thuỷ trong thiết kế nhà ở có ảnh hưởng rất lớn đến vận mệnh, sức khoẻ và sự may mắn của các thành viên trong gia đình. Do đó, trước khi thực hiện thi công nhà ở, chủ nhà nên tham khảo các nguyên tắc thiết kế để đáp ứng chuẩn phong thuỷ và tránh những điều kiêng kỵ.

1. Nguyên tắc phong thuỷ khi thiết kế kiến trúc nhà ở

Chủ nhà nên lưu ý một số nguyên tắc phong thuỷ khi thiết kế kiến trúc nhà ở như sau:

1.1. Hình dáng ngôi nhà

Phong thuỷ cho rằng, mỗi góc của ngôi nhà tương ứng với một phương vị - một mặt của đời sống gia chủ. Theo đó, những ngôi nhà có dạng hình vuông hoặc hình chữ nhật là lý tưởng nhất. Lý do là những hình dáng này sẽ giúp dòng năng lượng tuần hoàn trong nhà được cân bằng.

Nếu hình dáng ngôi nhà không cân đối hoặc bị khuyết góc, chủ nhà có thể bị ảnh hưởng một khía cạnh nào đó trong cuộc sống (tài lộc, công danh, sự nghiệp…).

Chủ nhà nên lưu ý một số hình dạng ngôi nhà cần tránh như:

• Kiểu nhà cái quạt: Ngôi nhà có hình dáng gần giống như một chiếc quạt, với phần trước rộng và phần sau hẹp. Theo quan niệm phong thủy, kiểu nhà này sẽ gây ra những bất lợi cho chủ nhà, như sự bất ổn, khó khăn, và thiếu may mắn trong cuộc sống.
• Kiểu nhà chữ bát: Kiểu nhà chữ bát với đặc trưng là phần giữa thấp và hai bên cao. Phong thuỷ cho rằng kiểu nhà bất đối xứng này sẽ mang đến nhiều tai hoạ và bệnh tật cho chủ nhân ngôi nhà.
• Kiểu nhà quang giang nhỏ cột to, cột bé: Kiểu nhà này thường xuất hiện ở các tỉnh miền Trung Việt Nam. Đặc điểm nổi bật của kiểu nhà này là phần mái dốc, kết cấu khung cột bao gồm cột nhỏ và cột to đan xen nhau. Phong thuỷ cho rằng kiểu nhà này thường sẽ gây bất lợi cho công việc làm ăn của chủ nhà, dễ bị người khác lấn át.

Những ngôi nhà có dạng hình vuông hoặc hình chữ nhật là lý tưởng nhất sẽ giúp dòng năng lượng tuần hoàn trong nhà được cân bằng

1.2. Chú ý hướng nhà

Theo phong thủy, hướng xây nhà phù hợp sẽ giúp hút khí vượng, tạo nên sự hài hòa, bình an và thịnh vượng cho người ở. Ngược lại, nếu xây nhà sai hướng, sẽ gặp nhiều khó khăn, trắc trở, mất mát và bệnh tật. 

Một trong những phương pháp xem hướng nhà theo tuổi phổ biến và đơn giản nhất hiện nay là phong thủy Bát Trạch. Theo đó, tuổi mệnh của mỗi người được chia làm hai nhóm chính là Đông tứ mệnh và Tây tứ mệnh. Mỗi nhóm lại bao gồm bốn cung mệnh khác nhau, cụ thể:

• Đông tứ mệnh: Khảm – Chấn – Ly – Tốn
• Tây tứ mệnh: Càn – Khôn – Đoài – Cấn

Ngoài ra, phong thuỷ cũng quy định nhóm Đông Tứ mệnh và Tây Tứ mệnh sẽ phù hợp với một số hướng nhà khác nhau:

• Chủ nhà thuộc nhóm Đông Tứ mệnh hợp xây nhà theo 4 hướng: Đông, Nam, Đông Nam và Bắc.
• Chủ nhà thuộc nhóm Tây tứ trạch hợp xây nhà theo 4 hướng: Tây, Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc.

Theo phong thủy, hướng xây nhà phù hợp sẽ giúp hút khí vượng, tạo nên sự hài hòa, bình an và thịnh vượng cho người ở

1.3. Thiết kế cổng nhà theo phong thuỷ

Cổng nhà là chi tiết kiến trúc đầu tiên gây ấn tượng khi đến với một công trình. Đây không chỉ là điểm nhấn thẩm mỹ mà còn là nơi thu hút vượng khí và ngăn chặn các tác động tiêu cực từ bên ngoài.

Để có được một cổng nhà hợp phong thủy, chủ nhà cần chú ý đến những điều sau đây:

• Kích thước cổng cân đối: Kích thước cổng chính cần phù hợp với quy mô và kiểu dáng của ngôi nhà.Theo quan niệm phong thuỷ, điều đại kỵ nhất khi thiết kế là xây cổng cao hơn nhà chính. Đây là biểu hiện của con người có tâm kiêu ngạo, công việc làm ăn dễ đổ vỡ.
• Cổng nhà không nên đối diện với bếp: Phong thuỷ coi phòng bếp như là “trái tim” của ngôi nhà, có liên quan mật thiết đến hạnh phúc và sự thuận hòa trong gia đình. Nếu thiết kế cổng đối diện bếp, vận khí tốt của gia đình bạn có thể thất thoát ra ngoài.
• Không thiết kế cổng nhà đối diện phòng ngủ: Phòng ngủ là không gian nghỉ ngơi, thư giãn nên luôn cần sự kín đáo và yên tĩnh. Trong khi đó, cổng nhà lại là khu vực người qua lại, khách tới lui ồn ào. Quan niệm phong thuỷ cho rằng, thiết kế cổng ở gần phòng ngủ có thể khiến chủ nhà sa sút về sức khỏe. 
• Không nên thiết kế cổng quá kín hoặc quá cao: Theo quan niệm phong thủy, cổng nhà là nơi tiếp nhận và phân phối khí vận cho ngôi nhà. Do đó, cần thiết kế cổng nhà hợp lý, không quá cao hay kín đáo, để khí có thể lưu thông dễ dàng. Ngoài ra, cũng nên tránh trồng cây quá dày đặc trước cổng, vì điều này sẽ gây cản trở cho vận khí, tài lộc đồng thời ảnh hưởng đến thẩm mỹ tổng thể của ngôi nhà.

Cổng nhà là chi tiết kiến trúc đầu tiên gây ấn tượng khi đến với một công trình

1.4. Phong thuỷ mái nhà

Xét về khía cạnh phong thủy, mái nhà là điểm cao nhất của ngôi nhà. Đây là nơi đón những tia sáng đầu tiên, là điểm kết nối giữa trời và đất. Tại đây cũng là nơi năng lượng và các luồng khí tương tác với nhau. 

Nếu hệ thống phong thủy mái nhà tốt sẽ tạo ra luồng khí tốt, thông thoáng và mang lại năng lượng tích cực. Ngược lại, mái nhà xây dựng sai sẽ làm tụ khí xấu hoặc thất thoát khí tốt. Chủ nhà và các thành viên trong gia đình có thể bị ảnh hưởng đến sức khỏe, cản trở sự nghiệp, may mắn.

Khi xây dựng mái nhà, chủ nhà cần chú ý đến các yếu tố như hình dáng, màu sắc, vật liệu để phù hợp với tuổi, mệnh của mình. Cụ thể, một số nguyên tắc cần lưu ý là:

• Về hình dáng: Mái nhà nên có hình dáng cân đối, tránh các hình dạng méo mó, khuyết thiếu. Hình dáng vuông vức tượng trưng cho sự vững chắc, cân bằng, mang lại may mắn cho gia chủ.
• Về màu sắc: Khi lựa chọn màu sắc mái nhà theo phong thủy, chủ nhà nên tuân theo quy luật tương sinh, tương khắc. Nên lựa chọn những màu sắc ngói lợp thuộc bản mệnh hoặc tương hợp với mệnh của chủ nhà để mang lại nguồn năng lượng tích cực và nhiều điều tốt, điều may mắn.
• Về vật liệu mái nhà: Tương tự như màu sắc, chủ nhà cũng nên lựa chọn vật liệu lợp mái hợp với bản mệnh của mình. Ví dụ, chủ nhà mệnh Mộc có thể cân nhắc lựa chọn những vật liệu lợp mái bằng gỗ. Tuy nhiên, chủ nhà cũng nên cân nhắc đến tính bền vững và giá thành của vật liệu.